Διαδικασία Υποβολής
Κτηματογράφηση σε Ν. Κυκλάδων
Ν. Κυκλάδων

ΕΙΔΙΚΑ ΝΟΜΙΚΑ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΚΥΚΛΑΔΩΝ
anogeia
Α) ΕΙΔΙΚΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ

Στην περιοχή των Κυκλάδων οι οριζόντιες ιδιοκτησίες που συστάθηκαν κατά τους ορισμούς του κυκλαδικού εθίμου καταχωρίζονται στο έντυπο Δ2
υπό στοιχεία ακινήτου «Β7 – Ειδικά Ιδιοκτησιακά Αντικείμενα»,όταν μπορούν από μόνα τους να αποτελέσουν αντικείμενο εγγραπτέων δικαιωμάτων.
Αυτά τα συναντάμε ως εξής:

α) Χωρίς ποσοστό επί του εδάφους, όπως:

  • Τα ανώγεια: τα οποία αποτελούν ακίνητα που εκτείνονται πάνω από άλλο γεωτεμάχιο με μηδενικό ποσοστό κυριότητας επί του εδάφους,

  • anwgeia
  • Τα Υπόσκαφα:τα οποία αποτελούν παραδοσιακά σπίτια λαξευμένα μέσα στη γη και εκτείνονται κάτω από άλλο γεωτεμάχιο ή δρόμο με μηδενικό ποσοστό κυριότητας επί του εδάφους,

  • yposkafa
  • Τα Σύρματα: που αποτελούν εκτεινόμενες σε αιγιαλό θέσεις φύλαξης για βάρκες σε φυσικές ή τεχνητές σπηλιές σκαμμένες στους ηφαιστειακούς βράχους και απαντώνται στη Μήλο,

  • syrmata
  • Οι Καμάρες: οι οποίες αποτελούν τοξωτά περάσματα ανάμεσα σε κτίσματα, είναι κυρίως ενετικής προέλευσης και εκτείνονται πάνω από δρόμο με μηδενικό ποσοστό κυριότητας επί του εδάφους.

  • kamares

β) Με ποσοστό 100% επί του εδάφους, όπως:

  • Τα αντλιοστάσια, τα υδραγωγεία, οι ερημονησίδες, οι Μύλοι, οι πηγαδότοποι, τα πηγάδια/φρεάτια και οι δεξαμενές και καταλαμβάνουν κάποιο εμβαδόν επί του εδάφους.

γ) Με ποσοστό μικρότερο του 100% επί του εδάφους, όπως:

  • Τα Κατώγεια (ακίνητα που ο αέρας τους, όλος ή τμήμα, αποτελεί ξένη ιδιοκτησία, δηλαδή ανώγειο, με δικαίωμα 100% επί του εδάφους), τα Ανώγεια,τα Ανωγειοκατώγεια,τα Διπλά Ανωγειοκατώγεια,τα Διπλά Ανωγειοκατώγεια,τα Υπόσκαφα,τα Διπλά Υπόσκαφα,τα οποία αντιμετωπίζονται ως διηρημένες ιδιοκτησίες (οριζόντιες).

  • Επίσης υπάρχουν περιπτώσεις όπου τα Ειδικά Ιδιοκτησιακά Αντικείμενα δεν μπορούν από μόνα τους να αποτελέσουν αντικείμενο εγγραπτέων δικαιωμάτων, όπως τα Ανώγεια χωρίς ποσοστό επί του εδάφους, και τα Κατώγεια, Ανώγεια, Ανωγειοκατώγεια, Διπλά Ανωγειοκατώγεια με ποσοστό 100/100 επί του εδάφους. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις τα αντιμετωπίζουμε ως κτίρια επί γεωτεμαχίου.

    Για να αποδοθούν χωρικά τα ΕΙΔΙΚΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑΚΑ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΑ (ανώγεια καμάρες κλπ), εκτός από τα συνυποβαλλόμενα απαραίτητα έγγραφα για την υποβολή δήλωσης από φυσικό ή νομικό πρόσωπο για δικαίωμα κυριότητας, δουλείας κλπ. θα πρέπει καταρχήν να προσκομίζεται τοπογραφικό διάγραμμα, όπου αυτά θα αποδίδονται χωρικά, σε διαφορετικό επίπεδο από τα γεωτεμάχια με τα οποία σχετίζονται.

    Εάν δεν προσκομίζεται τοπογραφικό διάγραμμα πρέπει να προσκομίζονται στοιχεία, όπως συμβολαιογραφικά έγγραφα, θεάσεις, ονοματεπώνυμα ιδιοκτητών, σκαριφήματα κλπ. κατά περίπτωση:
    1. Για το γεωτεμάχιο που βρίσκεται κάτω από ανώγειο, εφόσον δηλώνεται δικαίωμα κυριότητας, δουλείας κλπ επί ανωγείου,

    2. Για τους δρόμους άνωθεν των οποίων υπάρχει καμάρα, εφόσον δηλώνεται δικαίωμα κυριότητας, δουλείας κλπ επί καμάρας,

    3. Για το γεωτεμάχιο εντός του οποίου υπάρχει πηγάδι, δεξαμενή κλπ, εφόσον δηλώνεται δικαίωμα κυριότητας, δουλείας κλπ επί πηγαδιού, δεξαμενής κλπ. και

    4. Των εισόδων υποσκάφου καθώς και των γεωτεμαχίων στο υπέδαφος των οποίων υπάρχει υπόσκαφο, εφόσον δηλώνεται δικαίωμα κυριότητας, δουλείας κλπ επί υπόσκαφου.
    Β) ΕΛΛΕΙΨΗ ΤΟΥ ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ ΤΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΣΙΟΥ – ΜΟΥΛΚΙΑ.

    Η διαμόρφωση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των γαιών ιδιαίτερα στα νησιά των Κυκλάδων συνδέεται άρρηκτα με την ιστορική καταγωγή της γαιοκτησίας στην Ελλάδα, δεδομένου του γεγονότος ότι το Ελληνικό Κράτος διαδέχθηκε το Οθωμανικό Κράτος μετά τον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα του 1821 αλλά και με την υπογραφή διεθνών συνθηκών.

    Οι εκτάσεις που προσαρτήθηκαν πρώτες μετά την έναρξη του υπέρ της Ανεξαρτησίας Αγώνα μεταξύ των οποίων και οι Κυκλάδες, υπάγονται στο β.δ. του 1836 περί ιδιωτικών δασών. Το ως άνω βασιλικό διάταγμα του 1836 εισάγει αμάχητο τεκμήριο κυριότητας υπέρ του ελληνικού Δημοσίου ως διαδόχου του Οθωμανικού Κράτους. Η μεταγενέστερη όμως, διάταξη του άρθρου 62 παρ. 2 του ν. 998/1979 εξαιρεί ρητώς του τεκμηρίου, μεταξύ άλλων, την Περιφέρεια του Πρωτοδικείου Κυκλάδων.

    Οι Κυκλάδες εξαιρέθηκαν από το τεκμήριο κυριότητας για ιστορικούς λόγους, καθότι υπό το οθωμανικό καθεστώς διατήρησαν την αυτονομία τους καθώς και ορισμένα προνόμια, δεδομένου ότι οι γαίες που υπήρχαν στις Κυκλάδες ουδέποτε υποτάχθηκαν στην οθωμανική κυριαρχία και κατά συνέπεια η διαδοχή του Οθωμανικού Δημοσίου από το Ελληνικό Δημόσιο δεν έθιξε τα εμπράγματα δικαιώματα των κατοίκων των Κυκλάδων που είχαν αποκτηθεί επί των ακινήτων καθαρής ιδιοκτησίας (μούλκια).

    Συνεπώς, για να θεωρηθεί ότι το Ελληνικό Δημόσιο έχει αποκτήσει την κυριότητα ακινήτων στα νησιά των Κυκλάδων, πρέπει να αποδεικνύεται ότι συνέτρεξαν άλλοι, πλην της διαδοχής, νόμιμοι τρόποι απόκτησης της κυριότητας ακινήτων (π.χ. απαλλοτρίωση, δωρεά, πώληση, κατάληψη αδεσπότου).

    Τα παραπάνω ιστορικά δεδομένα έγιναν δεκτά και από την πάγια νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων. Δεδομένης δε της διαδικασίας κύρωσης των Δασικών Χαρτών ανά την ελληνική επικράτεια είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι οι κάτοικοι των νησιών των Κυκλάδων σε αντίθεση με την ηπειρωτική χώρα ακόμη και εάν μία έκταση κυρωθεί ή χαρακτηρισθεί από την αρμόδια Διεύθυνση Δασών ως Δασική ή χορτολιβαδική, δεν προσβάλλεται με κανένα τρόπο το δικαίωμα κυριότητάς τους επ’ αυτής, σε περίπτωση δε αντιδικίας με το Δημόσιο, αυτό οφείλει να επικαλεσθεί και να προσκομίσει τους τίτλους ιδιοκτησίας του επί της αμφισβητούμενης δασικής ή χορτολιβαδικής έκτασης.

    Η πρόσφατη όμως Νομολογία του Αρείου Πάγου δέχεται μεν ότι λόγω της ιστορικής ιδιαιτερότητας και του ιδιαίτερου νομικού και ιδιοκτησιακού καθεστώτος που υπήρξε στις Κυκλάδες, τα ακίνητα των νησιών αυτών, μη εξουσιαζόμενα πριν από την επανάσταση από τον σουλτάνο, ούτε κατεχόμενα από Οθωμανούς ιδιώτες, δεν περιήλθαν στο Ελληνικό Δημόσιο ως διαδόχου του Τουρκικού Δημοσίου δικαιώματι πολέμου και δυνάμει των περί ανεξαρτησίας της Ελλάδος πρωτοκόλλων του Λονδίνου και της από 7.7.1832 συνθήκης της Κωνσταντινούπολης, πλην όμως κρίνει ότι αυτό συμβαίνει μόνο εφόσον πρόκειται περί γαιών καθαρής ιδιοκτησίας, ενώ και για τα νησιά των Κυκλάδων, σύμφωνα με τα Πρωτόκολλα του Λονδίνου και τη Συνθήκη της Κωνσταντινουπόλεως, για εκτάσεις που αφορούσαν τα δάση, τους αιγιαλούς, τα κοινόχρηστα, τις βοσκές και τις εκτάσεις που λόγω της μορφής τους δεν εξουσιάζονταν από κανένα, μετά τον Αγώνα της Ανεξαρτησίας, κατέστη κύριος αυτών το Ελληνικό Δημόσιο ως διάδοχο του Οθωμανικού Κράτους δικαιώματι πολέμου, καθώς, οι εκτάσεις αυτές παρέμειναν προσδιορισμένες κατά την ταυτότητά τους ως τμήμα της χώρας του Οθωμανικού Κράτους και ουδέποτε εξουσιάστηκαν από ορισμένο πρόσωπο, αλλά ανήκαν στην απόλυτη εξουσία του κράτους αυτού.

    Οι έννομες συνέπειες της πρόσφατης Νομολογίας του Αρείου Πάγου έγκεινται στο γεγονός ότι το Δημόσιο διαθέτει το πρωτότυπο τίτλο κυριότητας δικαιώματι πολέμου επί όλων των εκτάσεων που λόγω της μορφής και του προορισμού τους κατατάσσονται από τις κατηγορίες του οθωμανικού νόμου περί Γαιών του 1858 πλην εκείνης των γαιών καθαρής ιδιοκτησίας και κυρίως στα δάση, στις βοσκές και τους αιγιαλούς.

    Στην περιοχή δε των Κυκλάδων, για τις εκτάσεις αυτές και για την θεμελίωση ιδιωτικού δικαιώματος κυριότητας επ’ αυτών είναι απαραίτητη η προσκόμιση τίτλου κτήσης που στηρίζεται σε νόμιμη σειρά μεταγεγραμμένων τίτλων από τον αρχικό οθωμανικό τίτλο ιδιοκτησίας ή η προσκόμιση εγγράφων χρησικτησίας που αποδεικνύουν τριακονταετή καλόπιστη διανοία κυρίου νομή συμπληρωθείσα το αργότερο μέχρι την 11.09.1915.

 
 
--

Ένταση

Ταχύτητα

Ενότητες

  • Α. Στοιχεία δικαιούχου
  • Β. Στοιχεία ακινήτου
  • Γ. Στοιχεία δικαιώματος
  • Δ. Εντοπισμός ακινήτου
×